Hürmüz Boğazı’ndaki artan jeopolitik risklerin enerji maliyetleri üzerindeki olumsuz etkileri, dünya genelindeki enflasyon verilerinde kendisini göstermeye başladı. Mart ayı verileri, bu risklerin etkisinin ne denli önemli olduğunu ortaya koyarken, nisan ayındaki verilerde bu etkinin kalıcı bir enflasyon baskısına dönüşüp dönüşmeyeceği merak ediliyor. AA muhabirinin derlediği haberlere göre, ABD-İsrail-İran arasındaki çatışmalar, Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik gerilimler ile birleşerek enerji fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi. Bu durum, mart ayı enflasyon verileriyle kendisini gösterdi ve nisan ayında bu etkinin devam edip etmeyeceği araştırılacak.
Hürmüz Boğazı, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatında kritik bir öneme sahip. Buradaki gerilimler, enerji arzı konusunda endişeleri artırarak özellikle petrol ve doğalgaz fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Artan enerji maliyetlerinin, ulaşım, sanayi üretimi, elektrik ve ısınma gibi birçok alanda küresel enflasyonu yeniden canlandırabileceği değerlendiriliyor. Mart ayı verilerine göre, Avrupa başta olmak üzere birçok bölgede enerji fiyatlarının yeniden öne çıktığı ve ulaşım, akaryakıt gibi kalemlerdeki artışların dikkat çektiği gözlemlendi. Piyasalarda bu etkinin geçici mi yoksa kalıcı mı olduğu, nisan ayı verileri ile daha net bir şekilde anlaşılacak.
Veri takvimine göre, ABD nisan enflasyon verilerini 12 Mayıs’ta açıklayacak. Avro Bölgesi için öncü enflasyon verileri 30 Nisan’da, Japonya için ise 22 Mayıs’ta yayımlanacak. Tedarik zincirindeki ilk şokların, özellikle ücret ayarlamaları ile ikincil enflasyon etkileri yaratması olası senaryolar arasında yer alıyor. Nisan ayı enflasyon verileri, başta ABD ve Avro Bölgesi olmak üzere dünya genelinde önde gelen merkez bankalarının para politikası açısından kritik bir öneme sahip. Enerji kaynaklı maliyet artışlarının çekirdek enflasyona yayılması durumunda, faiz indirim beklentilerinin ertelenebileceği düşünülüyor.
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, nisan ayı küresel enflasyon verilerinin, şubat sonunda başlayan ve bahar aylarında devam eden Hürmüz Boğazı krizinin neden olduğu enerji şokunun etkilerini ölçmek açısından önemli bir gösterge olduğunu belirtti. Brent petrolün varil fiyatının nisan başında 120 dolar seviyelerine yükselmesi, maliyet artışlarının yalnızca akaryakıt fiyatlarını değil, aynı zamanda ulaşım ve lojistik ağları üzerinden temel mal gruplarını da etkilediğini gösteriyor. Gözgör, “Bu dönemde manşet enflasyonda gözlenen artış, arz güvenliği konusundaki endişelerin geçici bir dalgalanma mı yoksa emtia fiyatlarında yeni bir denge noktası mı oluşturduğunu sorgulatıyor” dedi.
Ayrıca Gözgör, enerji maliyetlerindeki keskin artışın çekirdek enflasyon göstergeleri üzerindeki etkisinin, küresel ölçekte dezenflasyon sürecinin sekteye uğrama riski taşıdığını vurguladı. Navlun maliyetlerindeki artış ve jeopolitik risk priminin kalıcı hale gelmesi, hizmet sektöründeki fiyatlama esnekliğini kısıtlayarak ikinci tur etkileri tetikleyebilir. Gözgör, nisan ayı verilerinde olası bir katılaşmanın, merkez bankalarının para politikası manevra alanını daraltacağını ve faiz indirim döngüsünü etkileyebileceğini ifade etti.